Yatırımcı Sözlüğü
Yatırım ve finans terimlerini kısa ve anlaşılır şekilde açıklayan pratik rehber.
İpucu: Yazdıkça filtrelenir. Enter ile ilk sonucu açabilirsin.
Toplam: 64
Gösterilen: 64
Seçili harf: -
Açığa satış, sahip olunmayan hisse senetlerinin ödünç alınıp daha sonra bunların başka bir yatırımcıya satılması anlamına gelir.
Faiz hesaplamalarında kullanılan bir terimdir. Faize esas olan anapara ile paranın kullanıldığı gün sayısının çarpımından oluşan rakamdır
Amortisman, piyasa koşulları veya aşınma ve yıpranma gibi diğer faktörler nedeniyle bir varlığın değerindeki azalmayı ifade eder. Bir şirketin net geliri ve vergi yükümlülüğü üzerinde önemli bir etkiye sahip olabileceğinden hem vergi hem de finansal raporlama açısından önemlidir.
Fiyat farkını nakde çevirmek için bir varlığın farklı platformlardan, borsalardan veya konumlardan eş zamanlı olarak alınıp satılması işlemidir.
Bir banka tarafından müşteriye verilen bir kredinin sınırıdır.
Bankalar arasında kısa vadeli fonların alınıp satıldığı piyasalardır.
Beta katsayısı, bir menkul kıymetin veya yatırım portföyünün genel piyasadaki hareketlere duyarlılığının veya korelasyonunun ölçüsüdür. Bireysel bir menkul kıymetin veya portföyün getirilerini genel piyasanın getirileriyle karşılaştırarak istatistiksel risk ölçümünün yapılmasını sağlar.
Bir işletmenin belli bir tarihteki malî durumunu, yani varlıklarını, borçlarını ve öz sermayesini gösteren muhasebe tablosu.
Bir ülkenin kamu dengesi giderlerinin gelirlerinden fazla olması durumudur. Bütçe açığının belirli bir oranın üzerinde olması ülke ekonomisi için negatif bir görüntü verir.
Call (alım) opsiyonu, alıcılara belirli bir fiyattan ve belirli bir tarihe kadar bir hisse senedi veya başka bir finansal araç satın alma hakkını veren ancak bunu zorunlu kılmayan bir sözleşmedir. Opsiyon satıcısı, alıcının satın alma opsiyonunu kullanmaya karar vermesi durumunda, menkul kıymeti alıcıya satmakla yükümlüdür. Alıcı ise opsiyonu belirlenen vade tarihinden önce istediği zaman kullanabilir.
ABD Doları içermeyen iki para birimi arasındaki kurdur.
Bir ülkede yapılan toplam ithalatın, toplam ihracattan fazla olması durumunda ortaya çıkan mali açıktır.
Cari hesap, işletmelerin günlük finansal işlemler ve mali durumlarını yönetmek için kullandığı bir banka hesabı türüdür. İşletmeler, cari hesap sayesinde alacakların ve borçların takibini yapabilir.
Daha düşük getiri sağlayan para biriminden borçlanıp bu tutarı daha yüksek getirili başka bir para birimine yatırmaktır.
Alım-satım işlemlerinde kendi nam ve hesabına hareket eden kişi ve kurumlara verilen isimdir.
Deflasyon, mal ve hizmet fiyatlarında genel düşüş anlamına gelir. Enflasyonun tam tersi olduğu için enflasyon %0'ın altına düştüğünde olur. Genellikle kredi ve para arzındaki azalmayla ilişkilendirilir. Deflasyon sırasında ülke para biriminin satın alma gücü zamanla artar.
Diversifikasyon, portföy kaynaklarını veya sermayesini farklı yatırım türlerine, farklı sektörlere ve farklı bölgelere tahsis etme tekniğidir. Amaç, bir varlık sınıfındaki kayıpları başka bir varlık sınıfındaki kazançlarla dengeleyerek riskleri azaltmaktır.
Önemli ekonomik göstergelerin ve olayların açıklanma zamanını ve durumunu gösteren süreli takvim.
Endeks, bir grup hisse senedinin ya da varlığın performansını izlemenin standartlaştırılmış bir yoludur. Yatırımın getirisini takip etmenin yanı sıra yatırımın yeterli getiri sağlayıp sağlamadığını anlamanın temel yöntemlerinden biridir.
Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli yükseliş eğilimine verilen isim.
Gayrimenkul yatırım ortaklığı, emlak sektöründe gayrimenkul satın alan ya da bunlar için fon sağlayan şirketler topluluğudur. Gelir elde etmek amacıyla satılan veya kiralanan gayrimenkul varlıklarını inşa etmek veya satın almak için fon sağlanır. Elde edilen gelir, mali yılın sonunda hissedarlara dağıtılır.
Gelir tablosu, şirketlerin belirli bir dönemdeki finansal durumunun raporlanması amacıyla kullanılır. Bir dönem içinde rapor edilen gelir, gider, kazanç ve zararları içerir. Şirketin faaliyetleri, yönetiminin verimliliği, düşük performans gösteren bölümler ve sektördeki emsallerine göre performansı hakkında bilgiler sağlar.
Halka arz; menkul kıymetlerin, ilk kez ihraç edilen yeni menkul kıymetlerle ilgilenen birincil piyasada halka satılmasıdır. Borsada işlem görmeyen bir şirket, ilk kez menkul kıymet veya hisse satışı yoluyla fon toplamaya karar verdiğinde halka arzı duyurur. Böylece şirketin hisseleri serbest piyasada işlem görebilir.
Hedge (Riskten Korunma); yatırımların bir kısmının veya tamamının ekonomik riskini yatırımcıdan uzaklaştırmak için tasarlanan, açığa satış da dahil olmak üzere herhangi bir riskten korunmayı içeren finansal stratejidir. Tipik olarak nakit akışı için yabancı para cinsinden borçlanmayı içerir.
Hisse başına kazanç; bir şirketin çeyrek dönemde elde ettiği kârın, tedavüldeki hisse sayısına bölünmüş halini ifade eder. Yatırımcılara bir şirketin kârlı olup olmadığını söyleyen finansal bir araçtır.
Hisse sahibi bir şirket, şirketine yeni yatırım kaynağı sunmak ve hisselerine talebi artırmak amacı ile stratejik olarak hisse bölünmesi bile olabilir.
İşlem hacmi, işlem gören hisselerin veya sözleşmelerin toplam miktarını ifade eder. Bir gün içinde işlem gören çeşitli menkul kıymetler için geçerlidir.
Jeopolitik risk, uluslararası ilişkilerin olağan ve barışçıl işleyişini bozan terör tehditleri, savaş tehditleri, nükleer tehditler ve devletler veya ülkeler arasındaki askeri yapılanmalarla ilişkili risk olarak tanımlanır. Ticari yaptırımlar nedeniyle ülkelerdeki finansal durumun istikrarı açısından riskler oluşturur.
Kaldıraç, yatırımlardan elde edilen kârın artırılması için borç kullanımını içeren bir yatırım stratejisidir. Satın alma işleminin kâr getirmesini beklerken varlığın satın alınması için borç para almayı içerir.
Kotasyon, bir döviz paritesine ilişkin piyasa yapıcının bildirdiği fiyat çiftidir. Kotasyonda bildirilen döviz çifti içindeki birinci dövize “baz döviz” (base), ikincisine “karşıt döviz” denir. Kotasyonun EUR/USD için verildiğini düşünelim. Bu durumda baz döviz euro, karşıt döviz ise Amerikan Doları’dır.
Kur riski veya döviz kuru riski, döviz dalgalanmalarının bir şirketin beklenen gelecekteki nakit akışlarını, gelirlerini ve maliyetlerini etkileme olasılığıdır. Birden fazla para biriminde alım ve satım yapmanın getirdiği büyüme fırsatlarından yararlanmak isteyen şirketler için kur riskini etkin bir şekilde yönetmek önemli bir görevdir.
Likidite, bir finansal varlığın büyük bir değer kaybına uğramadan nakde çevrilmesini ifade eder. Giderlerin karşılanması için nakit olmaması durumunda, varlıkların kullanılabilir gelire dönüştürülmesine yardımcı olur.
Borsada işlem görmüş herhangi bir aracın sabit birim sayısı için kullanılır. Birim sayı, ticareti yapılan finansal menkul kıymetin türüne bağlı olarak değişiklik gösterir.
Maliyet ortalaması; yatırım bağlamında, zaman içinde farklı fiyatlardan satın alınan hisse senetlerinin ortalama maliyetini ifade eder. Yatırımlar için ödenen tutarın ve riskin azalmasına yardımcı olabilecek bir stratejidir.
Net aktif, bir yatırım fonunun varlıklarının değerini tüm borçlar çıkarılarak gösteren finansal bir hesaplamadır. Bir yatırım fonunun net varlıklarının mevcut hisse fiyatından farklı olabilecek mevcut piyasa değerini gösterir.
Nominal değer, tahvil veya hisse senedi gibi bir menkul kıymetin alıcıya satılması durumunda, satın alma belgesine veya menkul kıymet belgesine yansıyan tutardır. Menkul kıymetin itfa fiyatını ya da vade sonunda menkul kıymet için ödenmesi beklenen tutarı da ifade eder.
Opsiyon, alıcıya belirli bir varlığın belirli bir miktarını belirli bir tarihe kadar sabit bir fiyattan satın alma veya satma hakkını veren finansal araçtır. Ana para üzerinden mülk satın alma veya ticaretini yapma fırsatı sunar ancak opsiyonun kullanılması zorunlu değildir.
PE (Fiyat/Kazanç) oranı, bir şirketin hisse senedi fiyatı ile hisse başına kazancı arasındaki ilişkidir. Hisse fiyatı kazanç artışından daha hızlı büyüdüğünde PE oranı yüksek olur. Hisse fiyatı kazançlardan daha hızlı düşerse PE oranı düşük olur.
Piyasa değeri, piyasa katılımcılarına göre bir varlığın veya şirketin finansal piyasadaki değerini tanımlamak için kullanılan terimdir. Genellikle bir şirketin dolaşımdaki hisse sayısının mevcut piyasa fiyatıyla çarpılmasıyla hesaplanan piyasa değerini ifade etmek için kullanılır.
Portföy yönetimi; hisse senedi, tahvil ve yatırım fonu gibi yatırımların seçilmesini ve izlenmesini içeren, yatırımcının hedeflerine ve risk toleransına uygun olarak planlanan bir yatırım stratejisidir.
Resesyon ifadesi, ekonomide uzun süreli olarak yaşanan durgunluğu ifade eder. Resesyon nedir? Sorusu ile ilgili tüm detayları sizler için açıkladık.
Revalüasyon, para birimi değer kaybeden ülkelerde para değerinin artırması amacıyla devletin merkez bankaları aracılığı ile piyasaya müdahale etmesidir.
Gelecekte planlanan ödemelerin karşılanması veya beklenmedik olaylar, acil durumlar, fırsatlar da dahil olmak üzere çok çeşitli durumlar için kullanılabilecek para ya da fonu ifade eder.
Risk toleransı, bir yatırımcının yatırım kararı verirken karşılamaya hazır olduğu zarar miktarını ifade eder. Yatırımcıların portföylerinin tamamını planlamasına yardımcı olurken yatırımın şeklini de belirler.
Risk yönetimi; potansiyel risklerin önceden belirlenmesi, analiz edilmesi ve riski azaltmak ya da engellemek için önlem alınması için yapılan uygulamaları ifade eder. Stratejiler, herhangi bir şirketin veya bireyin finansal sistem içinde faaliyet göstermenin getirdiği doğal finansal riskleri yönetmesine yardımcı olur.
Sabit kur, bir ülkenin kendi para biriminin değerini yaygın olarak kullanılan başka bir emtia veya para birimine bağlamasıdır. Ülkeler, para birimlerini en sık ticaret yaptıkları ortakların para birimlerine göre sabitleyebilir.
Sermaye artırımının çeşitli şekillerde yapılması mümkündür. Dış kaynakların kullanılması prensibi ile yapılan sermaye artırım şekline bedelli sermaye artırımı denirken şirket kaynakları kullanılarak yapılan sermaye artırımına ise bedelsiz sermaye artırımı denir.
Bir finansal sistemin yatırımlar yoluyla sermaye artırma veya diğer yatırımcılarla ticaret yapma ile ilgilenen kısımlarını ifade eder. Sermaye piyasalarının temel işlevi, yatırımların alıcılarını ve satıcılarını bir araya getirerek likiditeyi kolaylaştırmak ve işlemlerin sorunsuz ve düzenli olmasını sağlamaktır.
Piyasanın fiyat değişimine istinaden risk alarak para kazanma çabası.
İki taraf arasında nakit akışlarının veya yükümlülüklerin değiş tokuş edebilmesini sağlayan bir finansal değişim için yapılan anlaşmadır. Genellikle tahvil veya kredi gibi anapara tutarlarına dayalı nakit akışlarını içerir ancak araçlar farklılık gösterebilir.
Devletin ya da anonim ortaklıkların ödünç para bulmak maksadıyla piyasaya çıkardığı borçlanma senetlerine verilen genel isimdir.
Türkiye'de menkul kıymetlerin takası, saklanması ve uluslararası standartlarda numaralandırılması ile görevlendirilmiş sektör bankası.
Teknik analiz, yatırımların değerlendirilmesi ve ticaret fırsatlarının belirlenmesi amacıyla kullanılan bir ticaret disiplinidir. Fiyat ve hacim hareketleri gibi alım satım faaliyetlerinden toplanan istatistiklerdeki eğilimlerin analiz edilmesini içerir.
Türev araçları; sahiplerine, değeri bir veya daha fazla temel varlık veya kuruluştan kaynaklanan belirli haklar ya da yükümlülükler veren finansal araçlardır. Spekülasyon, riskten korunma ve ek varlıklara veya pazarlara erişim dahil olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanılabilir.
Uzlaşma fiyatı, piyasada işlem gören menkul kıymetler için belirlenen fiyatı ifade eder. Vade sonuna kadar elde tutulduğunda sözleşme sahibinin bunun karşılığında alabileceği tutardır.
Uzun pozisyon, hisse senetlerini uzun süre elde tutmayı amaçlayan alım-satım yatırımcılarının değerinin artacağını düşündüğü varlıkları satın alması işlemidir. İlerleyen zamanlarda malın ya da kıymetlerin değerinin artması durumunda yatırımcı kâr elde edebilir.
Vade, bir tahvilin veya başka türde bir finansal aracın kalan süresini ifade eder. Vade süresi kısa veya uzun olabilir. Her vade farklı faiz oranlarıyla birlikte sunulabilir.
Üzerinde anlaşma sağlanan bir işlemin fiziksel olarak karşılıklı değiş tokuşu ile yerine getirilmesi işlemine verilen isimdir. Bir nevi yükümlülüklerin yerine getirilerek hesabın kapatılması şeklinde bakabiliriz.
Varlık, gelecekteki nakit akışlarına ilişkin sözleşmelerden veya başka bir işletmenin öz kaynağına dayalı araçlarına sahip olmaktan kaynaklanan varlıkları ifade eder.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun(SPK) yaptığı tanımlamaya göre VİOP piyasaları; Borsa İstanbul bünyesinde işlem gören sermaye piyasası araçları üzerine düzenlenmiş vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçlarının elektronik ortamda alım-satımının yapıldığı piyasaların kısa adıdır.
Volatilite, bir menkul kıymetin fiyatında zaman içinde meydana gelen dalgalanma oranını ifade eder. Kıymetler ve mallar üzerinde meydana gelebilecek fiyat değişikliklerinden kaynaklanan riskleri içerir.
Yatırım fonu veya portföy; hisse senetleri, tahviller veya diğer menkul kıymetlerden oluşan bir koleksiyonu satın almak için paranın diğer yatırımcılarla birlikte bir havuzda toplanmasına olanak tanıyan yatırım stratejileridir.
Yield; bir yatırımdan, çoğunlukla faiz veya temettü ödemeleri şeklinde elde edilen gelirdir. Genellikle orijinal yatırımın değerinin veya mevcut piyasa değerinin yıllık yüzdesi olarak ifade edilir.
Zorunlu karşılık; mevduat kabul eden bir bankanın, buna karşılık Merkez Bankası’nda bulundurmak zorunda olduğu mevduat oranını ifade eder.